NÊN TỰ MỞ QUÁN CÀ PHÊ HAY NHƯỢNG QUYỀN – HƯỚNG ĐI NÀO CHO NGƯỜI MỚI?

Trong bối cảnh thị trường F&B liên tục biến động và cạnh tranh ngày càng cao, câu hỏi “Nên tự mở quán cà phê hay mua nhượng quyền?” luôn là bài toán lớn đối với những người mới bắt đầu. Mỗi lựa chọn đều mang những lợi thế và rủi ro riêng, đòi hỏi sự đánh giá thận trọng dựa trên năng lực tài chính, kinh nghiệm vận hành và định hướng phát triển dài hạn. Vậy cùng theo dõi bài viết dưới để phân tích ưu – nhược điểm của từng mô hình nhé. 

1. Tự Mở Quán Cà Phê

1.1. Ưu điểm:

• Toàn quyền kiểm soát:  

Khi tự mở quán cà phê, bạn có toàn quyền quyết định mọi yếu tố từ tên thương hiệu, concept phục vụ, menu sản phẩm đến cách bày trí không gian. Điều này cho phép bạn xây dựng một phong cách riêng biệt, không bị ràng buộc bởi các quy chuẩn hệ thống nào. Bạn hoàn toàn có thể điều chỉnh linh hoạt theo xu hướng thị trường hoặc phản hồi của khách hàng mà không cần chờ phê duyệt.

Đồng thời, bạn có thể tự do thử nghiệm các chiến dịch truyền thông, thay đổi menu theo mùa, hoặc áp dụng mô hình phục vụ sáng tạo như self-service, takeaway, specialty… Đây là lợi thế lớn nếu bạn có ý tưởng độc đáo và mong muốn tạo dấu ấn cá nhân trên thị trường.

• Chi phí ban đầu linh hoạt:

Không giống như mô hình nhượng quyền với mức đầu tư cố định, tự mở quán cà phê cho phép bạn chủ động hơn rất nhiều về tài chính. Bạn có thể bắt đầu với quy mô nhỏ như một xe đẩy cà phê, một quán nhỏ dưới 20m² hoặc mô hình pop-up để thăm dò thị trường và kiểm chứng ý tưởng.

Ngoài ra, bạn có thể tự kiểm soát danh mục đầu tư: lựa chọn thiết bị phù hợp ngân sách, tái sử dụng nội thất cũ, hoặc tự trang trí không gian để tiết kiệm chi phí setup. Việc mở rộng cũng có thể tiến hành dần theo tốc độ tăng trưởng, giúp giảm áp lực dòng tiền ban đầu. Tổng chi phí khởi điểm có thể chỉ từ 100 – 200 triệu nếu bạn biết cách tối ưu rất phù hợp với người mới muốn “thử sức” mở quán cà phê mà chưa sẵn sàng đầu tư lớn.

• Cơ hội xây dựng tài sản thương hiệu: 

Tự mở quán là nền tảng để bạn xây dựng một tài sản thương hiệu mang tính dài hạn. Khi vận hành hiệu quả, bạn hoàn toàn có thể:

+ Phát triển thêm chi nhánh hoặc mở rộng theo mô hình chuỗi độc lập.

+ Xây dựng hình ảnh đủ mạnh để nhượng quyền lại cho người khác.

+ Tăng giá trị doanh nghiệp nếu có kế hoạch gọi vốn hoặc hợp tác phát triển trong tương lai.

Đây là con đường bền vững và có tiềm năng lớn về giá trị thương hiệu, tài sản vô hình cũng như lợi thế cạnh tranh nếu bạn kiên định và đầu tư đúng hướng ngay khi mở quán cà phê.

1.2. Hạn chế:

• Thiếu hệ thống hỗ trợ: 

Tự mở quán cà phê đồng nghĩa với việc bạn phải “tự thân vận động” trong hầu hết mọi khâu. Từ thiết lập quy trình phục vụ, chuẩn hóa công thức pha chế, kiểm soát chất lượng nguyên liệu đến đào tạo nhân sự, tất cả đều cần được xây dựng từ đầu.

Ngoài ra, bạn phải trực tiếp xử lý các vấn đề như marketing, lên kế hoạch tài chính, phân tích dòng tiền, tìm nguồn cung ứng, thuê mặt bằng và xin giấy phép kinh doanh.
Khối lượng công việc lớn cùng với áp lực vận hành thực tế dễ khiến người mới cảm thấy “ngợp”, đặc biệt nếu thiếu kinh nghiệm trong ngành F&B hoặc nền tảng quản trị căn bản.

• Thời gian xây dựng thương hiệu lâu: 

Không có sẵn độ nhận diện, bạn cần đầu tư thời gian dài để đưa thương hiệu vào tâm trí khách hàng. Điều này đòi hỏi một chiến lược marketing bài bản và sự kiên trì trong nhiều tháng đầu tiên. Bạn cần chăm chút từng trải nghiệm khách hàng để tăng tỷ lệ quay lại, kết hợp với định vị rõ ràng: Ai là khách hàng mục tiêu? Quán có điểm gì khác biệt? Vì sao họ nên chọn bạn?

Nếu không tạo được điểm nhấn, thương hiệu dễ bị “chìm” giữa thị trường cạnh tranh, đặc biệt khi xung quanh có nhiều thương hiệu lớn đã phủ sóng mạnh.

• Nguy cơ thất bại cao hơn:

Khi tự mở quán cà phê tức là mọi thứ đều phải tự học và tự làm, tỷ lệ sai sót cũng cao hơn. Một số rủi ro phổ biến bao gồm:

• Chọn sai vị trí mặt bằng dẫn đến lượng khách thấp, chi phí thuê không tương xứng.
• Định giá menu không hợp lý, dẫn đến lợi nhuận mỏng hoặc thua lỗ.
• Thiếu kỹ năng kiểm soát chi phí vận hành khiến nguyên vật liệu bị hao hụt, thất thoát doanh thu.
• Quản trị nhân sự kém dẫn đến nhân viên nghỉ việc thường xuyên, chất lượng phục vụ thiếu ổn định.

Chỉ cần vài quyết định sai lầm cũng có thể khiến dòng tiền bị “nghẽn”, đây là lý do hàng đầu khiến nhiều quán cà phê phải đóng cửa chỉ sau 6 – 12 tháng đầu hoạt động.

2. Mua Nhượng Quyền Cà Phê

2.1. Ưu điểm:

• Thương hiệu sẵn có rút ngắn thời gian chạm đến khách hàng

Một trong những lợi thế lớn nhất khi đầu tư vào mô hình nhượng quyền là được sử dụng thương hiệu đã có chỗ đứng trên thị trường. Với độ nhận diện cao và tệp khách hàng trung thành sẵn có, bạn không cần mất quá nhiều thời gian và chi phí “làm thương hiệu từ đầu” cho việc mở quán cà phê. Điều này đặc biệt quan trọng với người mới, bởi trong giai đoạn đầu, khả năng thu hút khách vãng lai và khách quay lại đóng vai trò then chốt trong việc duy trì dòng tiền ổn định.

• Quy trình vận hành chuẩn hóa tiết kiệm thời gian học hỏi và thử sai: 

Hầu hết các thương hiệu cà phê nhượng quyền uy tín đều cung cấp bộ quy trình vận hành đầy đủ, từ set-up quán, bố trí không gian, định lượng pha chế, quản lý tồn kho đến các chiến dịch marketing định kỳ.

Không chỉ vậy, bạn còn nhận được sự hỗ trợ trong việc tìm kiếm mặt bằng phù hợp, thiết kế không gian đúng chuẩn thương hiệu, đào tạo nhân sự bài bản và phần mềm quản lý bán hàng chuyên dụng. Điều này giúp bạn giảm đáng kể công đoạn “tự mày mò”, đồng thời tối ưu hiệu suất vận hành ngay từ khi mở quán cà phê. 

• Tỷ lệ thành công cao hơn dựa vào hệ thống và kinh nghiệm tích lũy

Việc nhượng quyền từ một thương hiệu đã trải qua giai đoạn thử nghiệm giúp bạn thừa hưởng toàn bộ những bài học thành công và cả thất bại của họ. Hệ thống nhượng quyền chuyên nghiệp thường có đội ngũ cố vấn sẵn sàng đồng hành trong quá trình vận hành, từ kiểm soát chi phí, xử lý khủng hoảng đến nâng cao doanh thu. Nhờ vậy, tỷ lệ rủi ro khi mở quán sẽ thấp hơn nhiều so với việc tự bắt đầu mọi thứ từ con số 0.

2.2. Hạn chế:

• Chi phí đầu tư cao và khó linh hoạt

So với tự mở quán, hình thức nhượng quyền đòi hỏi vốn đầu tư ban đầu lớn hơn đáng kể. Ngoài chi phí xây dựng và trang thiết bị, bạn cần thanh toán các khoản như:

+ Phí nhượng quyền (trả một lần hoặc định kỳ)

+ Phí duy trì thương hiệu hằng tháng

+ Tỷ lệ chiết khấu doanh thu cho thương hiệu mẹ

Tổng mức đầu tư cho một cửa hàng nhượng quyền có thể từ vài trăm triệu đến cả tỷ đồng tùy thuộc vào thương hiệu và quy mô. Điều này đặt ra áp lực lớn về tài chính, nhất là trong giai đoạn đầu khi mới mở quán cà phê và doanh thu chưa ổn định.

• Hạn chế tính linh hoạt trong vận hành

Khi tham gia hệ thống nhượng quyền, bạn phải tuân thủ các tiêu chuẩn vận hành khắt khe về công thức, decor, menu, giá bán, đồng phục và truyền thông. Điều đó đồng nghĩa với việc bạn không được tự ý điều chỉnh món mới, thay đổi chương trình khuyến mãi hay chạy quảng cáo theo ý tưởng cá nhân. Điều này đôi khi khiến nhà đầu tư cảm thấy bị “gò bó” và khó thể hiện cá tính riêng hoặc phản ứng nhanh với nhu cầu đặc thù tại khu vực kinh doanh.

• Phụ thuộc vào uy tín và vận hành của thương hiệu mẹ

Một rủi ro lớn nhưng thường bị bỏ qua là sự phụ thuộc hoàn toàn vào thương hiệu mẹ. Chỉ cần thương hiệu rơi vào khủng hoảng truyền thông, thay đổi chính sách bất lợi, hoặc có vấn đề về chất lượng sản phẩm tại các chi nhánh khác thì hình ảnh cửa hàng của bạn cũng bị ảnh hưởng theo. Không ít trường hợp, nhà đầu tư phải chịu thiệt vì những quyết định hoặc sự cố nằm ngoài tầm kiểm soát, trong khi vẫn phải gánh chi phí duy trì thương hiệu.

3. So Sánh Tổng Quan: Tự Mở Quán với Nhượng Quyền

4. Nên chọn Hướng Đi Nào?

Không có lựa chọn nào là đúng tuyệt đối chỉ có phương án phù hợp nhất với điều kiện và mục tiêu của bạn tại thời điểm hiện tại. Để đưa ra quyết định sáng suốt, bạn nên cân nhắc kỹ lưỡng dựa trên ba yếu tố cốt lõi sau:

Năng lực tài chính:

Ngân sách khởi điểm là yếu tố then chốt. Nếu bạn chỉ có trong tay từ 100 – 200 triệu và muốn bắt đầu nhỏ để thử nghiệm mô hình, phương án tự mở quán cà phê với quy mô mini (quán nhỏ, xe đẩy, pop-up) sẽ phù hợp hơn. Bạn có thể kiểm soát tốt dòng tiền và mở rộng dần theo kết quả kinh doanh thực tế.

Ngược lại, nếu bạn có khả năng đầu tư từ 300 – 500 triệu trở lên, mô hình nhượng quyền sẽ giúp bạn đi nhanh và an toàn hơn. Với mức đầu tư này, bạn có thể tham gia vào hệ thống thương hiệu đã được thị trường kiểm chứng, giảm rủi ro thử – sai trong giai đoạn đầu.

Mức độ kinh nghiệm:

Bạn từng làm trong ngành F&B, hiểu quy trình mở quán cà phê, có kiến thức vận hành, quản trị và khả năng phân tích tài chính? Vậy thì bạn hoàn toàn có thể bắt đầu bằng cách tự xây dựng thương hiệu riêng và làm chủ toàn bộ quá trình.

Tuy nhiên, nếu bạn là người mới, chưa từng vận hành cửa hàng hay chưa hiểu rõ về thị trường đồ uống thì nhượng quyền là con đường rút ngắn đáng kể. Bạn sẽ được cung cấp quy trình chuẩn, được đào tạo bài bản và có người đồng hành giúp bạn tránh được nhiều lỗi sai cơ bản khiến nhiều quán mới phải đóng cửa sớm.

Định hướng phát triển:

Bạn mơ ước xây dựng một thương hiệu cá nhân, phát triển chuỗi theo concept riêng biệt và tạo dấu ấn riêng trên thị trường? Nếu vậy, hãy bắt đầu bằng cách tự mở quán cà phê dù chậm nhưng đó là con đường giúp bạn kiểm soát toàn diện và phát triển thương hiệu theo cá tính của mình.

Ngược lại, nếu mục tiêu của bạn thiên về học nghề, sinh lời sớm, và ít rủi ro hơn, thì nhượng quyền là một lựa chọn thông minh. Đặc biệt với những ai coi đây là bước đệm để sau này phát triển mô hình riêng, thì nhượng quyền cũng là môi trường “học thực chiến” hiệu quả.

Kết Luận

Không có lựa chọn đúng tuyệt đối trong mọi trường hợp chỉ có lựa chọn phù hợp nhất với điều kiện và mục tiêu của bạn hiện tại. Tự mở quán cà phê giúp bạn làm chủ toàn diện nhưng đòi hỏi khả năng vận hành tổng thể. Nhượng quyền hỗ trợ bạn đi nhanh và an toàn hơn, đổi lại là chi phí cao và ít không gian sáng tạo.

Do đó, trước khi quyết định mở quán cà phê hay mua nhượng quyền, bạn nên đánh giá rõ năng lực tài chính của mình, lập kế hoạch kinh doanh cụ thể và tìm hiểu kỹ về đối tác nhượng quyền nếu chọn hướng này. Đừng ngần ngại tham khảo ý kiến từ các chuyên gia F&B để có thêm góc nhìn thực tế và tránh những sai lầm không đáng có.